نوین بوک فروشگاه اینترنتی عرضه کتب حقوقی وارد شوید ثبت نام کنید

خیارات

1397-12-22

خیارات

در خيارات و احكام راجعه به آن 

فقره اول- در خيارات 

ماده 396- خيارات از قرار ذيلند: 

1-  خيار مجلس 

2-  خيار حيوان 

3-  خيار شرط 

4-  خيار تأخير ثمن 

5-  خيار رؤيت و تخلف وصف 

6-  خيار غَبْن 

7-  خيار عيب 

8-  خيار تدليس 

9-  خيار تبَعُّض صفقه 

10-  خيار تخلُّف شرط 


اول- در خيار مجلس

ماده 397- هر يك از متبايعين بعد از عقد، في‌المجلس و مادام كه متفرق نشده‌اند اختيار فسخ معامله را دارند.


دوم- در خيار حيوان 

ماده 398- اگر مبيع، حيوان باشد مشتري تا سه روز از حين عقد اختيار فسخ معامله را دارد. 


سوم- در خيار شرط

ماده 399- در عقد بيع ممكن است شرط شود كه در مدت معين براي بايع يا مشتري يا هر دو يا شخص خارجي اختيار فسخ معامله باشد. 

ماده 400- اگر ابتداي مدت خيار ذكر نشده باشد ابتداي آن از تاريخ عقد محسوب است والا تابع قرارداد متعاملين است.

ماده 401- اگر براي خيار شرط، مدت معين نشده باشد هم شرط خيار و هم بيع باطل است. 


چهارم- در خيار تأخير ثمن 

ماده 402- هرگاه مبيع عين خارجي و يا در حكم آن بوده و براي تأديه ثمن يا تسليم مبيع بين متبايعين اجلي معين نشده باشد اگر سه روز از تاريخ بيع بگذرد و در اين مدت نه بايع مبيع را تسليم مشتري نمايد و نه مشتري تمام ثمن را به بايع بدهد بايع، مختار در فسخ معامله مي‌شود. 

ماده 403- اگر بايع به نحوي از انحاء مطالبه ثمن نمايد و به قراين معلوم گردد كه مقصود، التزام به بيع بوده است خيار او ساقط خواهد شد. 

ماده 404- هرگاه بايع در ظرف سه روز از تاريخ بيع، تمام مبيع را تسليم مشتري كند يا مشتري تمام ثمن را به بايع بدهد ديگر براي بايع اختيار فسخ نخواهد بود اگرچه ثانياً به نحوي از انحاء مبيع به بايع و ثمن به مشتري برگشته باشد. 

ماده 405- اگر مشتري ثمن را حاضر كرد كه بدهد و بايع از اخذ آن امتناع نمود خيار فسخ نخواهد داشت. 

ماده 406- خيار تأخير، مخصوص بايع است و براي مشتري از جهت تأخير در تسليم مبيع اين اختيار نمي‌باشد. 

ماده 407- تسليم بعض ثمن يا دادن آن به كسي كه حق قبض ندارد خيار بايع را ساقط نمي‌كند. 

ماده 408- اگر مشتري براي ثمن ضامن بدهد يا بايع ثمن را حواله دهد بعد از تحقق حواله، خيار تأخير ساقط مي‌شود. 

ماده 409- هرگاه مبيع از چيزهايي باشد كه در كمتر از سه روز، فاسد و يا كم قيمت مي‌شود ابتداي خيار از زماني است كه مبيع مشرف به فساد يا كسر قيمت مي‌گردد. 


پنجم- در خيار رؤيت و تخلف وصف 

ماده 410- هرگاه كسي مالي را نديده و آن را فقط به وصف بخرد بعد از ديدن اگر داراي اوصافي كه ذكر شده است نباشد مختار مي‌شود كه بيع را فسخ كند يا به همان نحو كه هست قبول نمايد. 

ماده 411- اگر بايع مبيع را نديده ولي مشتري آن را ديده باشد و مبيع غير اوصافي كه ذكر شده است دارا باشد فقط بايع خيار فسخ خواهد داشت. 

ماده 412- هرگاه مشتري بعضي از مبيع را ديده و بعض ديگر را به وصف يا از روي نمونه خريده باشد و آن بعض مطابق وصف يا نمونه نباشد مي‌تواند تمام مبيع را رد كند يا تمام آن را قبول نمايد. 

ماده 413- هرگاه يكي از متبايعين مالي را سابقاً ديده و به اعتماد رؤيت سابق، معامله كند و بعد از رؤيت معلوم شود كه مال مزبور اوصاف سابقه را ندارد اختيار فسخ خواهد داشت. 

ماده 414- در بيع كلي، خيار رؤيت نيست و بايع بايد جنسي بدهد كه مطابق با اوصاف مقرره بين طرفين باشد. 

ماده 415- خيار رؤيت و تخلف وصف بعد از رؤيت، فوري است. 


ششم- در خيار غبن

ماده 416- هر يك از متعاملين که در معامله، غبن فاحش  داشته باشد بعد از علم به غبن مي‌تواند معامله را فسخ کند. 

ماده 417 (اصلاحي 14/8/1370)- غبن در صورتي فاحش است كه عرفاً قابل مسامحه نباشد.

ماده 418- اگر مغبون در حين معامله عالم به قيمت عادله بوده است خيار فسخ نخواهد داشت. 

ماده 419- در تعيين مقدار غبن، شرايط معامله نيز بايد منظور گردد. 

ماده 420- خيار غبن بعد از علم به غبن، فوري است. 

ماده 421- اگر كسي كه طرف خود را مغبون كرده است تفاوت قيمت را بدهد خيار غبن ساقط نمي‌شود مگر اينكه مغبون به اخذ تفاوت قيمت راضي گردد.

منبع خبر : سایت اختبار